Tại sao khi ngủ chúng ta lại mơ? Giấc mơ là gì?

giấc mơ là gì
5
(1)

 hay giấc mơ là những trải nghiệm, ảo tưởng trong trí óc khi ngủ. Hiện tượng mơ không chỉ xảy ra với con người mà cũng có thể xảy ra ở các động vật có vú và một số loài chim[1]. Tuy nhiên khi nói đến giấc mơ chúng ta thường chỉ đề cập đến hiện tượng này ở con người. Các sự việc trong giấc mơ thường không thể xảy ra được hoặc không giống với thực tế, nằm ngoài sự điều khiển của người mơ. Ngoại trừ trường hợp giấc mơ sáng suốt (giấc mơ tỉnh táo), trong đó người nằm mơ nhận ra rằng họ đang nằm mơ, đôi khi có thể làm thay đổi thực tại giấc mơ của họ[2]. Những người nằm mơ có thể trải qua những cảm xúc mãnh liệt khi đang mơ, và điều này có thể tạo cảm hứng cho âm nhạc.[3]

Con người thường mơ một đến hai giờ và có thể có bốn đến bảy giấc mơ mỗi đêm. Mọi người đều mơ nhưng chỉ một số người nhớ được giấc mơ của họ, ví dụ như Quốc vương Friedrich II Đại Đế nước Phổ (ở thế kỷ 18) có kể lại rõ ràng về các chiêm bao của mình. Giấc mơ của chúng ta thường bao gồm tất cả các tri giác. Chúng ta mơ về các hình ảnh, các âm thanh, các màu sắc, mùi vị, các đồ vật, mọi thứ mà chúng ta có thể cảm nhận. Thỉnh thoảng chúng ta lặp đi lặp lại cùng một giấc mơ. Các giấc mơ này thường khó chịu, đôi khi khủng khiếp. Các giấc mơ khủng khiếp hoặc rất khó chịu thường được đề cập đến như là các ác mộng. Ở thế kỷ 20, nhà tâm thần học người Áo Sigmund Freud có nghiên cứu về các chiêm bao.[8]

Trong lịch sử thế giới cổ đại, chính giấc mơ đã giúp Phật giáo được truyền bá vào Trung Quốc dưới triều Hoàng đế Hán Minh Đế[9], cũng như Ki-tô giáo được phát triển ở La Mã dưới triều Hoàng đế Constantinus I Đại Đế[10]. Các nghệ sĩ, nhà văn và nhà khoa học đôi khi cũng nói rằng họ nhận được các ý tưởng từ trong giấc mơ. Ví dụ, ca sĩ Paul McCartney của The Beatles nói rằng ông đã tỉnh giấc với nhạc phẩm “Yesterday” trong đầu. Nữ văn sĩ Mary Shelley nói rằng bà đã có một giấc mơ mạnh mẽ, sinh động về một nhà khoa học sử dụng một máy móc để tạo ra một loài sinh vật sống. Khi tỉnh dậy, bà bắt đầu viết cuốn sách của bà về một nhà khoa học tên là Frankenstein đã tạo ra loài quái vật khủng khiếp.

Giấc mơ còn là một đề tài trung tâm trong các tác phẩm văn học, nghệ thuật và điện ảnh.

Những giấc mơ kỳ lạ

Nói mớ

Ngủ mớ, nói mớ hay nói mơ khi ngủ được xem là một rối loạn xảy ra trong giấc ngủ. Những rối loạn thường xảy ra ở thời điểm chuyển giao giữa các giai đoạn giấc ngủ từ trạng thái đang thức chuyển sang đi ngủ hay từ trạng thái ngủ chập chờn chuyển sang trạng thái giấc ngủ mắt chuyển động nhanh (REM).

Người ngủ mớ có thể nói ra hẳn một câu chuyện dài với ai đó. Trong nhiều trường hợp có thể nói tục, nói một vài cụm từ nào đó hoặc những từ rời rạc hoàn toàn vô nghĩa. Nếu nói mớ trong giai đoạn ngủ chập chờn thì câu chuyện thường “dễ hiểu” hơn. Trong khi đó, nếu nói mớ ở vào giai đoạn giấc ngủ sâu hoặc giai đoạn REM thì mọi người xung quanh sẽ nghe thấy nhiều tiếng rên la từ người ngủ mớ.

Mộng du

Tượng người bị mộng du trên mái nhà.

Mộng du là tình trạng rối loạn làm người đứng dậy và đi lại khi họ vẫn đang ngủ. Mộng du thường xảy ra khi một người ở giữa giai đoạn ngủ say và giai đoạn chuẩn bị thức giấc. Người bị mộng du không thể phản ứng lại các sự kiện và không thể nhớ được chúng. Trong một số trường hợp, người mộng du thường nói những điều vô nghĩa.

Mộng du phát sinh từ các sóng chậm giai đoạn giấc ngủ trong một trạng thái của ý thức thấp và thực hiện các hoạt động thường được thực hiện trong một trạng thái của ý thức đầy đủ. Những hoạt động này có thể là lành tính như ngồi trên giường, đi bộ vào phòng tắm và làm sạch, hoặc nguy hiểm như nấu ăn, lái xe, quan hệ tình dục, bạo lực cử chỉ, thậm chí là giết người.

Âm thanh trong giấc mơ

Các âm thanh trong giấc mơ thực chất chỉ là một phần những thứ mà chúng ta đã nghe được trong một khoảng thời gian nào đó trong quá khứ. Chúng tồn tại trong tiềm thức của chúng ta, hòa vào trong những giấc mơ. Chúng có thể là những tiếng gọi nhau trong những cuộc giao tiếp giữa bạn và người thân, bạn bè, đồng nghiệp,… hay những bản nhạc nhưng được thay đổi về mặt giai điệu trong giấc mơ.

Déjà Vu

Déjà Vu (hay phổ biến hơn là Deja Vu) bắt nguồn từ tiếng Pháp có nghĩa “đã từng xảy ra”. Đây là cảm giác xuất hiện khi một sự kiện nào đó diễn ra và bạn cho rằng nó đã xảy ra rồi trong quá khứ. Có rất nhiều giả thuyết được đặt ra cho nguyên nhân gây ra hiện tượng Déjà Vu nhưng các nhà khoa học đa phần đều tập trung về hướng phân tích quá trình ghi nhớ của não bộ.

Vấn đề có thể xảy ra ở vùng não lưu trữ trí nhớ ngắn hạn và dài hạn. Một số nghiên cứu đưa ra giả thuyết là thông tin mà bạn thu thập từ thế giới xung quanh có thể “rò rỉ” từ vùng trí nhớ ngắn hạn sang vùng trí nhớ dài hạn mà bỏ qua cơ chế chuyển giao thông tin điển hình.

Ngoài ra, khi một khoảnh khắc mới xuất hiện, sự trì hoãn trong quá trình xử lý thông tin có thể khiến não bộ phân loại những dữ kiện mới lại thành ký ức. Điều này nghĩa là bạn sẽ có cảm giác như não mình đang “vẽ lại” điều gì đó trong quá khứ. Tuy nhiên, đây chỉ là cảm giác “bị đánh lừa” nên bạn sẽ không thể nào nhớ lại thời điểm sự kiện đã xảy ra.

 

Đánh giá chất lượng nội dung

Vui lòng chọn sao

Điểm trung bình: 5 / 5. Đánh giá: 1

Nội dung chưa có đánh giá. Hãy là người đầu tiên đánh giá cho nội dung này!